‘Zonder hazen en auto zou Eliud Kipchoge 2:03:49 gelopen hebben’

Gisterochtend bleef Eliud Kipchoge slechts 25 seconden verwijderd van de magische grens van twee uur op de marathon. Een tijd die niet erkend wordt als wereldrecord omdat de organisatoren op een aantal punten bewust afweken van de voorwaarden die aan een dergelijke poging worden gesteld. Zo stapten hazen regelmatig in en uit de wedstrijd en liepen de atleten vlak achter een auto die het juiste tempo aangaf. Op die auto stond bovendien een grote klok die de lopers flink uit de wind hield. Met name dat laatste heeft aanzienlijke invloed gehad op de prestatie. Hoe moeten we deze prestatie inschatten ten opzichte van een reguliere marathon. Ron van Megen en Hans van Dijk, auteurs van het boek Hardlopen met Power zochten het uit. Zij berekenden dat Kipchoge zonder die auto aanzienlijk langzamer gelopen zou hebben.

De nieuw ontwikkelde schoenen van Nike, de speciale Maurten sportdrank, het vlakke parcours, de ruime bochten zullen alle beslist een bijdrage hebben gehad. Wij denken dat het goed uit de wind houden van Eliud de belangrijkste factor was voor dit succes. Voorop reed een Tesla met een enorme tijdklok die als windbreker werkte. De Tesla had 2 chauffeurs, een stuurde, de tweede hield de snelheid haarscherp in de gaten. Vanaf de Tesla werden met lasers groene lijnen op de weg geprojecteerd. Dit hielp de hazen een strak tempo te lopen én op de aerodynamisch juiste plaats achter de auto te blijven.

Een roterende groep van 6 hazen hield als een menselijk schild Eliud steeds zo goed mogelijk uit de wind. Ook had Eliud speciale pleisters op zijn benen en droeg hij een strakke korte legging om zijn aerodynamica te verbeteren. Wij zijn met velen van mening dat het uit de wind houden van doorslaggevende betekenis is geweest!

Hoe groot was de invloed van de luchtweerstand?
In ons boek Hardlopen met Power! laten we zien dat de grens van het menselijk vermogen momenteel een ADV van 6,35 Watt/kg is. ADV staat voor het Anaerobe Duurvermogen, het vermogen dat je een uur lang vol kunt houden. Als we aannemen dat Eliud deze ADV heeft en 57 kg weegt, leidt dit tot een vermogen van 362 Watt. Omdat de marathon van 2 uur langer dan een uur is, kunnen we met de calculator berekenen dat Eliud de marathon met 345 Watt kan lopen.

De hoeveelheid vermogen die nodig is om de luchtweerstand te overwinnen kunnen we berekenen met:

De dichtheid  van de lucht (12°C en 185 meter boven zee niveau) is bekend. Ook weten we dat het luchtweerstandsoppervlak CdA voor een loper die niet uit de wind gehouden wordt 0,24 m2 bedraagt. Zonder hazen en zonder Tesla met tijdklok zou Eliud 29,9 Watt van zijn 345 Watt nodig hebben gehad om de luchtweerstand te overwinnen. De luchtweerstand heeft dus een significante invloed op de prestatie.  Alle wereldrecords zijn in geregisseerde marathons mét hazen gelopen. Gewoonlijk leidt dat tot een reductie van de CdA waarde tot 0,20 m2.

Met ons hardloopmodel hebben we berekend wat de prestatie van Monza voor Eliud onder verschillende omstandigheden oplevert en in onderstaande grafiek gezet.

De grafiek laat het volgende zien over de geweldige prestatie van Eliud Kipchoge:

1. Als Eliud gelopen zou hebben zonder de hulp van hazen en Tesla met tijdklok zou hij 2:03:49 nodig hebben gehad voor de marathon.
2. Met “normale” hazen (pacers), bijvoorbeeld een groep van 3 tot kilometer 25 – 30, zou Eliud 2:02:18 gelopen hebben. En daarmee het wereldrecord van Dennis Kimetto stevig scherper hebben gezet. 
3. De (bijna) perfecte aerodynamica dankzij de hazen en Tesla met tijdklok in Monza blijkt gezien de gerealiseerde tijd van 2:00:25 met een CdA waarde van 0,15 m2 bereikt te zijn. Hiermee is liefst 37,5% (of 11 Watt) winst geboekt ten opzichte van luchtweerstandsverlies zonder hazen. Dit is zeer indrukwekkend! Vooral als we ons realiseren dat de winst in de buik van het wielerpeloton 40% bedraagt.
4. Als Eliud de marathon op een lopend band zonder luchtweerstand had gelopen had hij met zijn vermogen de marathon in 1:54:10 kunnen doen.

meer weten? Bekijk het boek Hardlopen met Power! van Hans van Dijk en Ron van Megen (www.hardlopenmetpower.nl). Het boek luidt een revolutie in op hardloopgebied. Het boek legt de achtergronden en voordelen uit van hardloopvermogensmeters, die momenteel op de markt verschijnen. Net als wielrenners, kunnen hardlopers nu ook hun prestaties in de training en in de wedstrijd optimaliseren met de extra informatie van hun wattage! Van de schrijvers van Het Geheim van Hardlopen. De ISBN nummers zijn:
paperback 978-90-821069-7-8
e-book (ePub3) 978-90-821069-8-5
e-book (Adobe DRM pdf) 978-90-821069-9-2

Beantwoord

Het is toegestaan de volgende HTML tags en attributes te gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  • Simon Grannetia

    Ik lees flinke aannames met magere tot geen onderbouwing. Ben benieuwd wat de foutenmarges zijn als je een (fatsoenlijke) foutenanalyse toepast. ‘De luchtweerstand heeft dus een significante invloed op de prestatie.’ is het enige waar ik mij volledig in kan vinden.
    Jammer dat de heren het doen lijken alsof vermogen meten met hardlopen net zo simpel en veelzeggend is als met fietsen, maar er eigenlijk gigantische aannames bij komen kijken die het loopvermogen weinig zeggend maken.

    En nu we toch bezig zijn: Het artikel begint ook al lekker met een drogredenering ‘Wij zijn met velen van mening’ (Ad populum), maar het ellergste is wel: hardlopers dragen géén leggins, hardlopers dragen (short) tights.

    • Het voordeel in de luchtweerstand kan goed onderschat zijn. Dat er zonder pacing evengoed een WR gelopen zou zijn, is theoretisch mogelijk, maar wie zou daar op durven wedden? Het WR is toch ook niet solo gelopen?

      Wind kan bijzondere vorticen maken. Ik heb eens in een MTB strandrace, windkracht 8-9 heel schuin tegen, achter een lange waaier amper hoeven bijtrappen. Het was effectief meewind, precies op de juist plaats, tussen en achter de laatste twee renners van de waaier. Althans, in die specifieke omstandigheid.

      De preciese wattages maken niet zo heel erg uit, de genoten voordelen zijn veel moeilijker juist te krijgen. Je kunt er makkelijk 50% onder of of 100% boven zitten.

  • Eens met Simon (ook wat betreft de tights trouwens).

    Wat betreft de (on)zin van vermogensmeting bij hardlopen, zie het volgende linkje van Wouter Hoogmaker (postdoc bij Rodger Kram verbonden aan de university of Boulder (integrative phsyiology):
    https://kuleuvenblogt.be/2015/04/28/de-zin-en-onzin-van-powermeters-bij-lopen/

    Korte samenvatting: zo goed als extern (!) vermogen gemeten kan worden bij wielrennen, zo moeilijk gaat dat bij hardlopen. Daarnaast is het ook behoorlijk nietszeggend, aangezien er veel energie gaat zitten in excentrische (isometrische) contracties waarbij er negatief (of geen) vermogen wordt geleverd, terwijl het wel energie kost. Geleverd extern vermogen is dus een redelijk beroerde maat voor de mate van inspanning bij hardlopen.

    Maar waar ik me in het verhaal het meest over verbaas zijn de getallen die genoemd worden. Hierbij laat ik de hier specifieke vraag even buiten beschouwing. De genoemde ADV 6.35 W/kg kan ik alleen maar plaatsen als de grens voor geleverd extern (!) vermogen in het wielrennen (ter vergelijk: Gesink trapte in 2015 tijdens de eerste bergetappe in de Tour de France op de Col de Soudet 409 Watt weg gedurende 40 min. Met 69 kg zou dat 409/69 = 5.9 W/kg zijn). Maar zoals Wouter Hoogkamer ook al zegt, dit kan onmogelijk het geleverde extern vermogen van Kipchoge zijn, anders zou hij die marathon ruim binnen het uur afleggen (op een tijdritfiets levert die 345W al snel 45-50 km/uur op). Volgens mij is die 6.35 W/kg dus volkomen irrelevant in deze context, maar ik laat me graag uitleggen waarom dat niet zou zijn.

    Het enige dat ik bedenken waarover het wel iets kan zeggen, is de hoeveelheid geleverd metabool vermogen. Immers, doordat bij het wielrennen zowel extern geleverd vermogen als intern (metabool) geleverd vermogen middels ademgasanalyse redelijk betrouwbaar gemeten kunnen worden, weten we dat de overall efficientie rond de 22% ligt (als ik het me goed herinner, het is al even geleden). Met die 6.35 W/kg zou dat neerkomen op 26.9W/kg geproduceerd metabool vermogen. Gezien zowel Kipchoge als Gesink wereldtop zijn, verwacht ik dat dit bij Kipchoge in dezelfde range zal liggen. Maar het grote verschil is dat bij Kipchoge de efficientie, gemeten als de ratio metabool/extern vermogen, veel lager zal liggen. En hoeveel lager is nu juist heel lastig te bepalen.

    Al met al geloof ik erg weinig van die revolutie waarvan de auteurs spreken, hoe vet ik die vermogensmeters op fietsen ook vind. Tempo en eventueel hartslag, hoe rudimentair deze ook moge lijken, zijn mijns inziens de twee beste indicatoren van mate van inspanning tijdens een rondje rennen.