Wat moet je doen bij een acute blessure? [ + 5 weetjes over blessures]

enkel foto kees nouws 1004655

Door: René van Engelen

Wanneer je bijvoorbeeld je enkel verstuikt of een spierscheurtje oploopt, wil je in elk geval dat de mogelijke schade niet nog erger wordt. Koelen met ijs is in dit geval geen goede optie. Maar wat moet je dan wel doen? Met de volgende twee stappen beperk je de schade en versnel je het herstel.

1. Als eerste is het belangrijk om het wondgebied te comprimeren. Dit kan met een normale bandage of drukverband. Doel van de bandage is om extra bescherming te geven tegen het verergeren van de schade. Dankzij de compressie kan een overmatige zwelling worden tegengegaan. Bij bijvoorbeeld een bloedende vinger leg je het wondgebied hoog en belast je het optimaal. Dit betekent niet dat je met je bloedende vinger snelle zwaaibewegingen maakt, maar zorgt dat de bloeding kan stoppen. De bandage mag stevig aangelegd worden; de druk kun je het best over een wat groter gebied verdelen. Als de pijn erger wordt, dan zit het de strak.

2. Probeer vervolgens om weer langzaam in beweging te komen. Meestal doe je dit automatisch doordat je bijvoorbeeld bij een enkelverstuiking eerst je tenen en daarna je voet voorzichtig beweegt. Ontdek in welk bereik je pijnvrij kunt bewegen. Hierna probeer je te staan om vervolgens een stap te zetten. Lukt dit niet, dan kun je bijvoorbeeld twee elleboogkrukken nemen.

Het is uiterst belangrijk dat een spier, pees, kapsel of gewricht weer in zijn functie wordt aangesproken. Dit zorgt voor sneller herstel; zolang je maar geen nieuwe schade aanricht. Belangrijk is dat er minimale pijnstimulatie plaatsvindt. Je lichaam zet door de pijnstimulatie een beschermmechanisme in gang. Dit doet het lichaam door in de omgeving de spierspanning te verhogen om mechanische beweging te beperken. Dit kan weer zorgen voor verminderde transport van afvalstoffen en bouwstoffen van en naar het wondgebied. Belangrijk is namelijk dat je lichaam afvalstoffen verwijdert en bouwstoffen aanvoert zodat het herstel optimaal kan verlopen.

De weg dient dus vrij te zijn voor transport van bloed, lymfe en elektrische signalen. Spieren hebben een zeer belangrijke functie bij de transport van lymfe en bloed. Door het aanspannen én ontspannen van een spier ontstaat een pompfunctie, ongeveer zoals bij het handmatig melken van een koe, alleen dan de andere kant op. Vroeger werd bij een blessure rust voorgeschreven. Men weet nu beter en er dient (aangepast) bewogen te worden.

5 weetjes over een blessure
– Zwelling gaat niet weg door het toepassen van ijs, wel door pijnvrije spieractivatie.
– Overmatige zwelling kan worden voorkomen door het aanleggen van een compressieverband.
– Een ontstekingsreactie is een natuurlijke en lichaamseigen reactie op een blessure. Je lichaam weet wat het doet en het lijkt niet zinvol dit te onderbreken.
Zonder ontstekingsreactie kunnen spieren en andere weefsels niet genezen.
– Vrije transportwegen van en naar het blessuregebied zorgen ervoor dat afvalstoffen afgevoerd worden en zuurstofrijk bloed en nieuwe bouwstoffen op de juiste plek kunnen komen.

René van Engelen is master sport- en manueeltherapeut. Hij begeleidt het Zwitserse World Cup skiteam en werkt als externe expert bij Team Distance Runners.

Beantwoord

Het is toegestaan de volgende HTML tags en attributes te gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>