Man versus vrouw aan het hardloopfront: Wie het laatst loopt, loopt het langst

26-11-2014 Losse Veter Magazine Dr. Janneke Wittekoek HeartLife Klinieken Utrecht Nederland foto: kees Nouws :

Door: Dr. Janneke Wittekoek, cardioloog en hardloper

Over de verschillen tussen mannen en vrouwen raken we niet uitgepraat. Afhankelijk van de bron berust dit verschil op de samenstelling van onze chromosomen, de afkomst van verschillende planeten of op het vermogen om kaart te lezen. Ook in hardloopsport zijn er de nodige verschillen. Meer mannen lopen hard, hun uithoudingsvermogen is beter en ze zijn sneller. Belangrijke factor in deze is dat de vrouw een hoger percentage lichaamsvet heeft waardoor ze relatief meer ballast moet verplaatsen. Verder pompt het mannenhart per slag meer bloed rond en bevat doorgaans een hoger hemoglobinegehalte waardoor het meer zuurstof kan binden.

Maar de vrouw is op alle fronten bezig met een duidelijke inhaalrace, wat overigens ook hun gezondheid ten goede komt. Interessante onderzoekresultaten ten faveure van het vrouwenlichaam in de ultraloop scene. Het hogere percentage lichaamsvet waar vrouwen over het algemeen mee “kampen” en wat ze liever kwijt dan rijk zijn heeft misschien wel een voordeel bij de lange afstanden.

We weten dat na meer dan 25 kilometer duurlopen de koolhydraat reserves langzaam opraken, waarna het lichaam overschakelt op andere energiebronnen zoals de vetreserves. Recent onderzoek heeft nu laten zien dat vrouwen eerder overgaan op de vetverbranding en daarmee hun koohydraat reserves sparen voor later. Dus hebben vrouwen een grotere tank èn een efficiënter “brandstof-injectie-systeem” tijdens de lange duurloop? Er zijn 2 grote studies verricht op dit onderwerp met tegenstrijdige resultaten. De wetenschap is het erover eens dat als de theorie klopt het voordeel groter wordt naarmate de race langer duurt.

Los van de grotere brandstoftank hebben vrouwen nog wat chemische voordeeltjes die volstrekt legaal zijn. Hoe meer we erover leren lijkt het power-hormoon oestrogeen meer en meer atleet-vriendelijk. Oestrogeen is een krachtige anti-oxidant, het heeft een natuurlijk vaatverwijdend effect en het remt het proces van aderverkalking in de bloedvaten rond het hart. Alhoewel er nooit een wetenschappelijk verband is aangetoond tussen schone bloedvaten en rensnelheid is het toch mooi meegenomen. We weten dat spieren moe worden als ze niet genoeg brandstof krijgen maar het is het brein wat deze boodschap doorgeeft aan het lichaam. Oestrogeen zorgt ervoor dat deze vermoeidheidsboodschap later doorkomt waardoor vrouwenlichaam zich minder snel vermoeid voelt. Op dit moment gelooft niemand dat de vrouw de man ooit voorbij zal lopen. Maar de vrouwen zijn relatief nieuw in het hardloopveld en er komen steeds meer interessante onderzoeksresultaten naar voren. Dus misschien moeten we later die discussie over het zwakkere geslacht nog maar eens opnieuw voeren!

Beantwoord

Het is toegestaan de volgende HTML tags en attributes te gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  • Helaas de cijfers spreken andere taal, hoe langer de afstand hoe groter het verschil tussen mannen en vrouwen. 60 meter 6,39 0m 6.92 dat is iets van 8 %, 24 uur 303 km om 252 km dat is iets van 18 %. Fabel dat vrouwen hoe langer de afstand hoe beter is ooit door dr van Aken in de wereld gebracht maar onzin. Er is maar 1 sport waar vrouwen en mannen weinig verschillen en dat is lange afstand zwemmen. En ja daar hebben vrouwen wel voordeel van hun hoger vetpercentage dus meer drijfvermogen !

  • Mik, dat is korrekt, maar wél is het zo dat in een hele lange wedstrijden de beste vrouwen vaak wel bij de beste tien-twintig komen. Daar is noch bij de sprint, noch bij de middelange afstand spraak van.
    (door het gebrek aan groot geld, is het misschien nog steeds geen topsport… en natuurlijk minder deelnemers. Maar toch…)

  • Roman Assmann

    “We weten dat na meer dan 25 kilometer duurlopen de koolhydraat reserves langzaam opraken, waarna het lichaam overschakelt op andere energiebronnen zoals de vetreserves.”

    Dus volgens dr. Wittekoek loop je 25 km lang op koolhydraten, ongeacht de intensiteit? Misschien de sport fysiologie maar overlaten aan de fysiologen dan.

  • Oestrogeen een powerhormoon?? Ja, alleen als je vergeet dat oestrogeen mede verantwoordelijk is voor het surplus aan vetmassa en water bij vrouwen om onderweg mee te zeulen. Of zouden oestrogenen als prestatieverbeterende stoffen dan ook op de dopinglijst moeten net als testosteron?

  • Goed, laten we hier eens een beetje wiskunde tegenaan gooien. volgens The Lore of Running (Tim Noakes) heeft een gemiddelde man van 70kg een vetgehalte van 15%, ofwel 10.5kg. De gemiddelde vrouw staat hier niet beschreven. Iets later in deze paragraaf wordt gesproken dat de man (waarbij niet helemaal duidelijk is of dat de gemiddelde man van eerder in de paragraaf is, of dat het toch over een atleet met een extreem laag vetpercentage gaat) genoeg koolhydraatreserve heeft voor het preseteren op niveau van 2 uur en 5 minuten, en genoeg vet voor bijna 60 uur. Dit laat je toch even je wenkbrauwen optrekken als je die grens van 25km ziet, die lijkt dan niet heel relevant.

    Nog een leuk stukje uit dezelfde paragraaf: de vetmassa kan toch nog 9kg zijn bij een relatief afgetrainde man van 70kg, of 7.5kg bij een afgetrainde vrouw van 50kg. Nou vind ik deze getallen wat raar klinken (het komt bij de vrouw neer op een vetpercentage van 15%, wat voor een vrouw extreem laag is, de man zit op 12.8% wat helemaal niet zo extreem laag is), maar hier zie je wel dat ondanks het hogere vetpercentage de vrouw nog wel minder kilogram aan vet heeft, dus hoe zou dat meer reserve moeten zijn?

    Natuurlijk gaat dit er allemaal over dat je je reserves volledig opbrandt, en dat zal inde praktijk natuurlijk nooit voorkomen. Ik heb dan ook nog nooit een duuratleet horen zeggen dat hij of zij niet verder kon omdat de vetreserves op waren.

    Om nog even terug te komen op het punt van Mik: de enige dingen die ik kan bedenken waar man en vrouw echt bij elkaar in de buurt komen zijn wat Fastest Known Times op de lange Amerikaanse trails, een gewoonte die we hier zo goed als niet kennen. Het overall record voor de supported FKT op de Appalachian Trail (ca. 35oo KM) is een tijd in handen geweest van een vrouw, en de self-supported FKT daar is, tesamen met een handje andere trails, ook in handen van een vrouw.
    Steunt dit de bewering dat vrouwen beter gaan presteren op dit soort afstanden dan mannen? Volgens mij niet, en is de conclusie die je hier kunt trekken meer dat zolang je de bruto-tijd meet op dit soort extreme afstanden het niet meer uitmaakt hoe snel je bent, maar hoe lang je het volhoudt. Als je 80km per dag aflegt kun je proberen dat in 10 uur te doen en de rest van de dag te herstellen, je kunt het ook in 16 uur doen zodat je geen tijd meer voor herstel hebt, maar dat ook minder nodig hebt.

  • Bob Stultiens

    Volgens mij is het meer een mentaal verhaal dat vrouwen relatief beter gaan presteren zodra de afstanden langer worden. Mannen zijn meer haantjes en starten daardoor relatief gezien sneller dan vrouwen en zullen daarom ook eerder of zwaarder in de vermoeidheid komen. Dat is volgens mij ook de reden dat vrouwen op langere afstanden in het 2e deel minder verval hebben.

  • Gisteren in Barcelona: 24 uurloop op de baan:
    (Silver Label 12/24 hours)

    Eerste man: Grant McDonald – 239,791 km
    Eerste Vrouw: Antje Krause (3e total) – 235.228 km

    Heeft geen statistische waarde, maar tóch…