Stress? Ga bewegen, niet eten!

In je mond bevinden zich cellen die smaak waarnemen. Ze registreren of je bijvoorbeeld iets zoets, zuurs of bitters eet. De smaakcellen blijken ook gevoelig te zijn voor de stresshormonen glucocorticoïden. Deze hormonen bevinden zich vooral in smaakpapillen die zoet en umami waarnemen. Umami is de vijfde smaak na zuur, zoet, zout en bitter en is vooral te vinden in kant en klare producten zoals chips en zoutjes. De meeste glucocorticoïden zijn echter te vinden op de papillen die zoet waarnemen.

SS14_Run_Women_01_LR

door Miriam van Reijen

Wanneer deze stresshormonen worden geproduceerd in het lichaam worden we dus minder gevoelig voor zoete smaken. Dit betekent dat je er meer van nodig hebt om je zin in zoet te stillen. Niet een, maar twee schepjes suiker zijn dan bijvoorbeeld nodig om je behoefte te vervullen. Onderzoek laat zien dat niet eten, maar juist bewegen op zo’n moment de beste oplossing is.

Vluchten of eten?
Stress is een verzamelnaam voor verschillende reacties. Wanneer je achterna wordt gezeten door een leeuw wordt er razendsnel een grote hoeveelheid glucocorticoïd geproduceerd. Dit zorgt er voor dat het vet in je lever wordt omgezet naar glucose; snelle energie waardoor je een sprint in kunt zetten. Echter, chronische stress van (te veel) werk, vermoeidheid of zorgen heeft juist het tegengestelde effect. Het lichaam bevindt zich dan continu in een staat van paraatheid. De glucocorticoïden bezetten je smaakpapillen en zorgen zo voor een vermindering van de waarneming van zoet.

Zo werkt emo-eten
Sta je onder stress dan stijgt dus de productie van glucocorticoïden. Dit zorgt voor een toename van glucose in de bloedstroom. Gebruik je deze glucose niet voor een inspanning (wegrennen voor de leeuw) dan stijgt ook de concentratie insuline. Een toename in insuline betekent vervolgens een daling van de bloedsuikerspiegel met als gevolg weer een grotere trek in vette, zoute en zoete voedingsmiddelen. Dit proces ligt ten grondslag aan emotioneel-eten, wat na een aantal keer herhalen, snel een gewoonte kan worden. Een gevaarlijke combinatie, blijkt uit onderzoek: De vetcellen rondom je taille zijn extra gevoelig voor glucocorticoïden samen met insuline. Met als gevolg: meer opslag van vet rondom de buik.

De oplossing?
Onderzoek laat zien dat ongeveer 20% van de mensen hun eetgewoonten niet verandert onder periodes van stress, 40% gaat juist minder eten en 40% voldoet aan het hierboven geschetste scenario en krijgt meer zin in zoet. Deze groep zal merken dat ze meer zin in zoet krijgen wanneer ze onder spanning staan. Een simpele oplossing is er niet. Echter, het bewust worden van je reactie: stress = zoet is een signaal om aan de bel te trekken. Beter zou het zijn op zo’n moment fysiek actief te worden. Je lijf is immers in een staat van paraatheid gebracht. Door je op zo’n moment daadwerkelijk in actie te komen breng je je lichaam weer terug in balans.

Bronnen:
Rockwell Parker M et al 2014. Expression and nuclear translocation of glucocorticoid receptors in type 2 taste receptor cells. Neuroscience Letters 571: June: 72-77

Beantwoord

Het is toegestaan de volgende HTML tags en attributes te gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  • Martin Jan Visser

    …kleine correctie volgens mij…
    Dit zorgt er voor dat vet in lever wordt omgezet naar glucose…..moet zijn….dat glycogeen in je lever wordt omgezet naar glucose en vervolgens verder wordt afgebroken tot ATP hetgeen de werkzame brandstof is ( citroenzuurcyclus)

  • @Martin, deels waar, maar het glycerol deel van vetten kan via de gluconeogenese wel worden omgezet in glucose. Het is zelfs een van de belangrijkste lvereanciers voor de gluconeogenese. De oneven vetzuren schijnen dit ook te kunnen.
    Maar ik neem aan dat de schrijfster inderdaad bedoelde dat vet wordt omgezet in acetylCoA in de lever.