Doe de check: ken jij de verkeersregels als hardloper?

Van het voetpad naar het fietspad en weer de stoep op. Soms links van de weg, soms rechts. Je loopt zigzaggend de stad door en probeert overige weggebruikers te ontwijken. Maar hoe zit het eigenlijk met de regels? Moet je als hardloper van het voet- of fietspad gebruikmaken? En aan welke kant van de weg loop je dan?

no running sign painted on the ground
Foto: Prommit Kitjapipat

Als hardloper val je onder de categorie ‘voetganger’. Ondanks dat je als fanatieke loper misschien liever op het fietspad traint en sommige fietsers voorbij snelt, ben je ook als hardloper verplicht om gebruik te maken van het voetpad. Alleen als de stoep niet aanwezig is, mag je volgens de wet (RVV, artikel 4) uitwijken naar het fietspad. Bij het ontbreken van zowel een voet- als fietspad, mag je de weg op.

Links of rechts van de weg?
Je bepaalt als hardloper zelf aan welke kant van de weg je loopt. Veel hardlopers hebben de voorkeur om tegen het verkeer in te lopen. Zo kijken ze de tegenligger in de ogen aan en zien ze het ‘gevaar’ aankomen. Soms kan het juist veiliger zijn om aan de rechterkant van de weg te lopen, dus met het verkeer mee. Zo is de kans op botsingen – van voren – kleiner.

De Atletiekunie meldt op haar website het volgende: ‘Wie gebruik maakt van een vrijliggend fietspad kan het beste met de rijrichting van de fietsers meelopen (rechts). Wie toch gebruik maakt van een weg zonder fiets- of voetpad moet zelf inschatten aan welke kant van de weg het veiligst gelopen kan worden. Daarbij moeten voetgangers en trimmers zich realiseren dat zij geen onveiligheid voor anderen moeten veroorzaken als ze een plaats op de weg kiezen die voor henzelf het veiligst is.’

Voorrang
Voetgangers zijn wel weggebruikers, maar geen bestuurders. En dus gelden algemene voorrangregels niet voor voetgangers. Dat laat Veilig Verkeer Nederland op haar website weten. Kom je tijdens je hardloopronde op een voorrangsweg of kruispunt terecht? Dan moet je dus alle bestuurders, zowel van links als van rechts, voorrang verlenen.

Weetje: voor voetgangers geldt er geen maximumsnelheid. Loop je tijdens een (interval)training door een erf, dan hoef je dus volgens de wet je snelheid niet te beperken tot de maximumsnelheid van 15 km/u. Let uiteraard wel goed op, want voor je het weet ligt er een spelend kind onder je voeten!

Beantwoord

Het is toegestaan de volgende HTML tags en attributes te gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  • Maarja, als je dan met muziek in je oren loopt te zwalken over het fietspad, loop je toch echt beter links. Er van uitgaande dat je nog wel bereikbaar bent voor visuele input…

    Veel joggers lijken het meer in het midden te laten. Letterlijk. Maken inhalen voor achteropkomende fietsers onmogelijk, zeker als er nog tegemoetkomend verkeer is. En dan ligt er nog een (bredere) stoep naast ook.

    Reden voor <10km/u joggers op het fietspad lijkt de ondergrond te zijn. Stoeptegels die niet helemaal recht liggen soms zijn al een heel obstakel bij 8km/u als je je van haklanding bedient. Liever asfalt, betere training voor de marathon, togg? Die minder fraaie stoep maak je dus maar het probleem van de fietsers. En ze bellen maar gewoon wat harder als je oordopjes in hebt. Niet dat je uit de weg zou gaan. Of zelfs maar kijken of er fietsers aan komen als je van de stoep af springt….

    Ik heb al vaak mijn volledige stuurmanskunsten als ex-MTB'er nodig gehad om nagenoeg stilstaande joggers te ontwijken op fietspaden waar ze geen recht hadden te "lopen". Een frontale botsing met ernstig breuken was waarschijnlijker dan een goede afloop met evengoed verontwaardigde joggen om de ontvangen middenvinger.

    Net als bij hondenbezitters lijkt er een zekere arrogantie onder joggers te leven. Ik heb een hond of ik jog, dus ik bén wat. Anderen moeten zien dat ik een belangrijkere verkeersdeelnemer ben dan anderen. Ik heb daar veel ruimte en muziek bij nodig. En die hond is heel lief als je hem normaal benadert. Moet je maar niet zo snel fietsen/lopen of op dezelfde weghelft komen. Moet je maar zien dat ik je niet horen kan met mijn belangrijke muziek op de kop.
    Blinden lopen met een stok, maar dove joggers….?

  • Peter Paul

    Ik leerde op school dat je op een weg zonder voet -en/of fietspad altijd links moet lopen. Dat zelf inschatten leidt nu tot veel runners zowel links en rechts van de weg in beide richtingen en daarmee veel uitwijkmanoeuvres. Dat laatste levert volgens mij de gevaarlijkste situaties op….

  • Die opmerking over voorrangsweg in de tekst kan nog wel uitgebreider omdat de regels voor sommigen verwarrend zijn. Als je b.v. op een (fietspad bij een) voorrangsweg loopt en je moet een straat (van b.v. rechts) oversteken, dan heb je geen voorrang op bestuurders (fietsers, autos) die van rechts komen, omdat je zelf geen bestuurder bent. Voor de auto’s die op jouw voorrangsweg rijden en die willen afslaan (links of rechts) geldt juist dat ze jou moeten laten voorgaan, want je bent immers rechtdoorgaand verkeer op dezelfde weg. (‘laten voorgaan’ en ‘voorrang geven’ zijn in het verkeer zelfs twee verschillende begrippen dacht ik).
    Met een zebrapad erbij is het weer iets ingewikkelder (zou eigenlijk makkelijker moeten zijn) omdat je vanuit de auto gezien heel snel kunt komen opdagen.
    Met het links/rechts lopen op het fietspad is mijn ervaring dat wanneer je rechts loopt je nauwelijks wordt ingehaald en als dat al gebeurt dan gaat het redelijk rustig. Linkslopend daarentegen kom je (op tegemoetkomende fietsers) over als iemand die ruzie zoekt, meer dan als iemand die ontspannen z’n hardlooprondje draait.
    Wat zijn bos, altetiekbaan en paadjes langs het water dan in vergelijking stressvrij

  • Ton Peters

    @Peter Paul,
    uit Reglement verkeersregels en verkeerstekens:
    Artikel 4
    1. Voetgangers gebruiken het trottoir of het voetpad.
    2. Zij gebruiken het fietspad of het fiets/bromfietspad indien trottoir en voetpad ontbreken.
    3. Zij gebruiken de berm of de uiterste zijde van de rijbaan, indien ook een fietspad of een fiets/bromfietspad ontbreekt.

    Er wordt niet over links of rechts gesproken!

  • Scharminkel

    @Weia,
    Door links tegen het verkeer in te lopen en alert te zijn omzeil je die nieuwe complicaties, er rijden ontzettend veel blinde halvegaren rond die je ondanks reflecterende kleding, 2 lampjes ( rood /wit ) en een helle Petzl hoofdlamp niet zien.

    • Hypocriete hardlopers. Je hoort gewoon op de stoep als je loopt/rent. Hardlopers die links lopen bezorgen fietsers gevaar die daardoor moeten uitwijken. Gewoon rechts lopen zodat de rest daar geen last van heeft, anders ga je maar op de weg.

      • Wat een onzin. 1) het gaat ook om situaties waar geen stoep is 2) fietsers moeten zo zo goed uitwijken voor hardlopers die aan hun kant wel rechts lopen (slimpie) 3) al aangehaald: fietsers, scooters, snorfietsen etc. moeten sowieso opletten want ze kunnen dus ook hardlopers inhalen, aangezien dat opletten tegenwoordig niet meer aan de orde lijkt te zijn is het veiliger dat de hardloper in ieder geval ZIET wat er aankomt

        • Wat een onzin. Loop alleen links als je: 1. heel goed op de hoogte bent van de situatie dat je altijd veilig kunt uitwijken. 2. Je bereid bent ALTIJD uit te wijken naar de berm of stoep bij tegemoetkomend verkeer. 3. Er weinig complex verkeer is (combinatie voetgangers, fietsers, motorvoertuigen) anders leidt jouw spookloopgedrag tot gevaarlijke situaties voor andere weggebruikers.En daaruit volgt 4. Je accepteert dat je andere weggebruikers in gevaar brengt, om het voor jezelf eventueel iets veiliger te maken. Wat leidt tot punt 5, Je accepteert (en vindt het niet erg) dat je af en toe verwensingen naar je hoofd krijgt, een duw of erger.

  • Bas van Dam

    @Scharminkel

    Ik gebruik hetzelfde fietspad voor lopen en fietsen. Om eerlijk te zijn is het zien van lopers, zelfs met allerlei lichtjes, lastig gewoon omdat je er als fietser niet op berekend dat er een loper is bent dus opletten. Daarnaast moet je als fietser ook nog uitkijken bij uitwijken omdat er tegenliggers of passeerders zijn.

    Links lopen is een goede gewoonte zeker als er veel wielrenners zijn want die hebben de neiging naar beneden te kijken. Die zien links ook niets maar dan zie jij ze wellicht wel.

  • Een hardloper loopt rechts op de stoep en steekt zonder te kijken en/of aan te geven wat zij gaat doen het ernaast gelegen fietspad over, waardoor een achterop komende fietser met haar in botsing komt. De fietser heeft haar wel gezien, maar kon uit niets opmaken da zij zou oversteken.
    Wie is er aansprakelijk?

  • Rond 1992 is het voorschrift links te lopen vervallen. Daar heb ik eens een weddenschap om verloren. Ik had het ook zo op school geleerd.

    @Nina
    De loper. Die moet links-rechts-links kijken voor hij/zij van de stoep af komt. Je moet een fietser reactietijd plus uitwijktijd gunnen, en dat is als je je niet eens aan de verkeersregels houdt en gewoon voor de fiets meent te moeten springen.

    Zelf ook meermaals gehad dat joggers – veelal inclusief oordopjes – linksomkeerd maakten op een exclusief fietspad. “Sorry” kan er meestal niet vanaf. Ik zie lopers vaker niet dan wel om zich heen kijken voor een manoeuvre. “Ik jog, dus ik heers.”
    Lege stoep van 5 meter, fietspad van 3 meter, rara waar vind je de jogger?
    Zelfs als beiden betegeld zijn, uiteraard jogger op het fietspad, hardloper op de stoep.

  • Ik loop op een vrijliggend fietspad eigenlijk altijd rechts. Meestal omdat er veel fietsers zijn die niet aan de kant willen (met in hun hoofd: ‘oh daar heb je zo’n arrogante jogger die niet aan de kant wilt), en er dan niet altijd een plek is om aan de kant te kunnen gaan (ik loop niet graag in struikewas/sloot). Rechts is daardoor wat veiliger: ik wordt niet raar aangekeken en gewoon ingehaald. Aan de andere kant wordt ik dan wel weer raar aangekeken wanneer een tegenliggende loper me tegemoet komt lopen. #dubio. Maar goed, dat neem ik dan maar voor lief.

    Op een weg zonder fiets-of voetpad kies ik links, maar ik vermijd die wegen toch het liefste. Of voetpad of fietspad dus.

    Meer mensen die het zo doen of zou ik dan TOCH bovenstaande tips in artikel ‘links laten liggen’?

  • Net als Dide loop ik liever rechts op fietspaden en links op wegen met wat sneller rijdend autoverkeer. In principe vind ik het totaal onzinnig en juist onveilig om op fietspaden in woonwijken links te lopen, omdat er dan altijd wel weer gekke uitwijkmanoeuvres gemaakt moeten worden.

  • Peter Keppel

    Het klopt inderdaad dat er niets geregeld is voor voetganger voor wat betreft de plaats op de weg.
    Wat wel geregeld is en dat weet misschien niet iedereen dat het een ieder verboden is zich zodanig in het verkeer te gedragen dat daardoor ander verkeer word gehinderd of KAN worden gehinderd.
    Kijk daar maar eens heel kritisch naar, het word dus bij je zelf neergelegd.
    Art 5 WvW 1990 of te wel het kapstok artikel.

  • Loop net als Dide en TH aan de rechterkant op fietspaden.. Links lopen op wegen met autoverkeer is afhankelijk van de weg. Op sommige wegen gemerkt dat rechts lopen veiliger is dan links.
    Is natuurlijk ieder zijn persoonlijke voorkeur, maar wordt bij rechts lopen nooit vreemd aangekeken, maar gewoon zonder problemen ingehaald door fietsers.

  • Ik loop ook rechts op het fietspad; het snelheidsverschil bij het passeren is veel kleiner (ik train rond 12km/u) en ook voor de fietser is het in mijn ogen duidelijker. Daar komt bij dat ik als hardloper altijd in felle neonkleuren loop. Ik word liever niet aangereden :-). Ik geef voorrang of doe alsof ik afsla (hand uitsteken!) en dan gaat het verkeerd van rechts als vanzelf rijden en kan ik zonder veel gedoe rechtdoor lopen 🙂

    Stoep is weer een heel ander verhaal. Hier veel honden op de stoep en mijn ervaring leert dat voetgangers en honden vaak schrikken van achteropkomende lopers. Onoverzichtelijke situaties, slechte stoepen etc. heb ik het dan nog niet eens over…

    Ik zeg: Beetje doorloper op het fietspad, dat geeft een veel overzichtelijker en rustiger verkeersbeeld. Is tegen de regels, I know, maar soms is zelfe verstandig nadenken wel zo ehh.. verstandig.

  • Doodloper

    Als je vind dat je op het fietspad mag lopen, al is er een stoep naast, mag je om mij ook gebruikmaken van de fietsregels. Achterom kijken en hand uitsteken bij het afslaan.

    En ben asjeblieft niet te arrogant om te zeggen dat lang niet alle fietsers hun hand uitsteken. Geef zelf het goede voorbeeld maar als je je als fietser gedraagt.

  • Wat onze wetgeving hierover zegt:

    Artikel 4
    1 Voetgangers gebruiken het trottoir of het voetpad.
    2 Zij gebruiken het fietspad of het fiets/bromfietspad indien trottoir en voetpad ontbreken.
    3 Zij gebruiken de berm of de uiterste zijde van de rijbaan, indien ook een fietspad of een fiets/bromfietspad ontbreekt.
    4 In afwijking van het eerste en tweede lid gebruiken personen die zich verplaatsen met behulp van voorwerpen, niet zijnde voertuigen, het fietspad, het fiets/bromfietspad, het trottoir of het voetpad. Zij gebruiken de rijbaan indien een fietspad, een fiets/bromfietspad, een trottoir of een voetpad ontbreekt.

  • Als je vindt dat je op het fietspad mag lopen als er een voetpad naast ligt, vind je dan ook dat ik op dat voetpad mag fietsen als jij daar loopt?

  • Honden op de stoep zie je lang van tevoren aankomen. Speciaal daarvoor kun je even achterom kijken en bij ruimte even het fietspad gebruiken . Doe ik ook. Je hoeft toch niet heel je loopje op het fietspad te doen omdat honden bestaan en wel braaf op de stopen lopen. En ook niet algemene verkeersregels negeren, blijkbaar alleen omdat jij het bent.

  • Yep, zeker hand uitsteken, da’s wel zo duidelijk en werkt prima in de praktijk. Altijd grappig om reacties van mede-weggebruikers te zien die dat kennelijk niet gewend zijn. En kijken wat er om je heen gebeurt lijkt mij logisch, dus: eens!

    Naar aanleiding van dit topic weer wat vaker de stoep genomen, Wat blijkt? Op de stoep hebben mensen meer ‘last’ van mij als hardloper dan wanneer ik op het fietspad loop. Mensen schrikken als je ze achterop loopt en inhaalt op tempo.

    Anyway, ik heb hier het voordeel dat de fietspaden ‘geschikt zijn voor hardlopers’, dus er ontstaan amper onhandige situaties, ook omdat ik ze probeer te vermijden 😉

  • Verkeerssituaties zijn overal anders, dus smoezen kunnen aannemelijk redenen worden.
    Maar als je een 8 meter brede stoep hebt naast een 2-richtingsfietspad van 3-4 meter….wedden dat je bijna alle joggers over het streepje rood ziet waggelen?

  • Als je links loopt op een fietspad omdat je het verkeer wilt zien aankomen, verwacht ik dat je dat doet om met dat verkeer rekening te kunnen houden, en op tijd de berm in te gaan. Echter alle linkslopende voetgangers en hardlopers lopen stug door als er een fietser aankomt, en verwachten dat de fietser uitwijkt. Juist het oogcontact wat de voetganger maakt, zonder uit te wijken, komt onveilig over op de fietser: de voetganger ziet je, en doet niets., een rare gewaarwording, en eerlijk gezegd nogal irritant.
    Als een voetganger bij daglicht rechts loopt op een fietspad, ervaar je het als fietser gewoon als langzamer verkeer, wat je ook normaal kunt passeren. Ik raad aan om alleen links te lopen in het donker, als je bang bent dat verkeer jou niet ziet.

    • Je loopt niet links om de berm in te gaan als er tegemoetkomend verkeer aankomt, je loopt links om de berm in te kunnen gaan als het tegemoetkomend verkeer zit te slapen en je dreigt aan te rijden. Dat is wel een belangrijk verschil.

  • Ik loop en ik fiets veel door de duinen. Daar lopen hardlopers links en rechts op het fietspad (moet ik eens een keer op het voetpad gaan crossen heb ik gelijk een bon te pakken…maar goed). De lopers die links lopen realiseren zich niet dat je als fietser veelal niet door bochten en achter heuvels kunt kijken. Als ik bovenaan een heuvel kom tegelijk met een loper die aan d andere kant boven komt, of na een bocht kan ik die persoon nooit aan zien komen en klap ik er tegenop. Ook als deze linkslopende loper ingehaald wordt door een voor hem tegemoet tijdens peleton wielrenners, ben ik de sjaak omdat zij mij bijna aanrijden omdat ik hun ook weer tegemoet kom en zij op dat moment in het midden van de weg rijden……l

  • Helemaal mee eens. Alleen links lopen als je als hardloper bereid bent uit te wijken, op een drukke autoweg bijvoorbeeld. Anders breng je juist het andere verkeer in gevaar (want je dwingt tegemoetkomend verkeer voor jou uit te wijken, maar je weet niet of dat voor hen wel veilig is, want er kan verker achter je aankomen). Dus, gewoon rechts hardlopen, dat is voor iedereen de veiligste optie.

  • Loop standaard links op een weg als er geen fietspad of stoep aanwezig. En draag altijd een (t)shirt/jack met kleur. Als je weet dat je in de schemer of het donker terug komt draag een reflectievestje. De hipsters met zwarte te dure kleding in de parken weten er weinig van. Zij lopen 2 keer in de week 30/45 min en hebben geen idee wat er kan gebeuren.
    In andere landen met (gevaarlijker) verkeer loop op een weg altijd links anders kan het snel fout gaan. Fietsers met op fietsers aangepaste wetgeving heb je bijna nergens zoveel als in Nederland. En fietspaden al helemaal niet in andere landen. En ik weet waar ik over praat. Let ook op inhalers in andere landen. Jij denk ik loop links nou een vrachtwagen kan dit beter en weegt 3-50 ton. Be v=c caeful outthere))

  • Loop standaard links op een weg als er geen fietspad of stoep aanwezig. En draag (t)shirts/jacks met kleur. Als je weet dat je in de schemer of het donker terug komt draag een reflectievestje. De hipsters met zwarte te dure kleding in de parken weten er weinig van. Zij lopen 2 keer in de week 30/45 min en hebben geen idee wat er kan gebeuren.
    In andere landen met (gevaarlijker) verkeer loop op een weg altijd links anders kan het snel fout gaan. Fietsers met op fietsers aangepaste wetgeving heb je bijna nergens zoveel als in Nederland. En fietspaden al helemaal niet in andere landen. En ik weet waar ik over praat. Let ook op inhalers in andere landen. Je denkt ‘ík loop links’ nou een vrachtwagen kan dit beter en weegt 3-50 ton. Wat te denken van alcoholgebruik in het verkee in verre landen. In nederland kun je geen alcohol kopen bij tankstations. Dat is elders wel even wat anders. Be careful and have fun outthere))

  • Als fietser ervaar ik het als zeer irritant: hardlopers die links lopen. Ze gaan er vanuit dat jij uitwijkt want zelf doen ze dat dus echt niet, ook niet als jij met 2 personen naast elkaar fietst en er geen uitwijk mogelijkheid is voor de fietser. Of als je als fietser vanuit een andere straat het fietspad opkomt en daar ineens een jogger tegen het verkeer in aankomt. Je verwacht gewoon geen ‘verkeer’ van links. Ik ben zo al 2 x bijna tegen een hardloper aangebotst die ik pas op het laatste moment uit een tunnel met een kleine bocht aan zag komen. Als je er iets van zegt krijg je een berg arrogantie over je heen. De meeste hardlopers lopen gewoon rechts, nooit problemen mee, de uitzonderingen zijn van die arrogante ‘ik mag alles types’ die dus wel het andere verkeer in gevaar brengen!

    • Je moet ook niet met twee fietsers naast elkaar rijden als je inhaalt. Zeker niet als er zoals jij zelf zegt ‘geen uitwijkmogelijkheid is voor de fietser.’ Dan maakt het niks uit of je een linkslopende loper passeert of een rechtslopende loper inhaalt of een langzame fietser of een geparkeerde auto of een biobak; dat is gewoon gevaarlijk.

  • Het gros van de lopers op een fietspad doen dat in de goot met de stoep. Waar ze dus helemaal niets te zoeken hebben. Ik doe dan gewoon of ik ze niet zag, kunnen ze mooi oefenen op het wegspringen zoals nodig als er geen stoep beschikbaar is.
    Laatst op een smal 2-richtingsfietspad tussen stoep en tussenberm een 11km/u jogger die min of meer door het midden (zwalkend) voor mij uit stampte, Uiteraard met luide muziek op, herhaald bellen werd niet opgemerkt. Zowel stoep als fietspad betegeld met 30×30’s, dus het niet over oneffen bodem kunnen lopen argument van haklanders gaat niet op. Alleen het zonodig onwettig in de weg moeten lopen “omdat ik het ben” argument.
    Ik geloof dat ik de vegen uit zijn katoenen shirt heb gereden. Doe ik ook met mensen die zonder te kijken het fietspad op stappen/joggen met de rug naar het verkeer. Schoolkinderen die 3-breed blijven fietsen als ze je echt wel aan zagen komen.
    Hoe dom kun je precies zijn, wanneer achterhaalt het Darwin principe je? Toch, gek genoeg, lijk je als jogger eerder aan een hart- of buizerdaanval te overlijden dan door verkeer(sregels) te negeren met muziek op je achterlijke hoofd.
    Stadsduiven gaan overigens ook niet meer uit de weg voor fietsers, 10 jaar geleden nog wel, staat me bij. Arrogantie regeert. Meer stadsbuizerds nodig.

  • Berit Snijer, je had dus op 5 maart 2015 gewoon rechtdoor over moeten steken naar de stoep aan de overkant (waarbij je voorrang moet verlenen aan fietsers van links en rechts), ongeacht de drukte. In plaats daarvan stak je het fietspad links van je over. Naar eigen zeggen om links op het fietspad met tweerichtingverkeer te gaan lopen. Helemaal fout dus. En nog fouter was dat je bij die oversteekactie niet hebt gekeken of er rechtdoorgaand fietsverkeer achter je was. Je had daarvoor moeten stoppen. Je had mij moeten zien, want ik zat links achter jou op slechts een paar meter afstand op het moment dat jij de stoep rechts van het fietspad afstapte.
    In plaats daarvan ben gooi je jouw verkeersfouten op mijn bordje. Je spreekt bovendien niet de waarheid door te stellen dat jij al links liep. Dat laatste neem ik je echt kwalijk. Wat had je er bovendien mee te winnen door te liegen. Een WA-verzekering kent immers geen no-claim korting. Door jou heb ik wel blijvend enkelletsel opgelopen.

  • Helemaal met jou eens, Carina, met uitzondering van onzichtbare lopers in het donker. Bij een rechtsloper die plots in je lichtcirkel opduikt heb je als fietser een langere reactietijd, dan bij een linksloper. En dan nog: die linksloper moet een fietser met verlichting van veraf zien en toch blijft die vaak stug links lopen.

  • van de week een klap gekregen van een hardloper die links van het fietspad van de Nesciobrug naar beneden liep, door de sneeuw in het midden kon ik niet gemakkelijk naar de andere kant. mag dat?

  • Ik loop lekker links in A’dam met hesje en blijf dit doen. Als je rechts loopt heb je geen idee wat er achter je gebeurt. Append en druk met andere zaken gaat de fietser, scooteraar, autorijder, vrachtrijder door het leven. Zij veroorzaken zeker sinds de smartphone wordt gebruikt al vele (dodelijke) ongevallen. De opgelegde straf is meestal niet meer dan een taakstraf. Handhaving is er nauwelijks en rationeel en sluw calculerend als de mens is; als de pakkans laag tot 0 is dan doen we meestal waar we zin in hebben en bepalen onze eigen regels. Ik roep wel eens naar iemand “koop verlichting figuur/idioot” Je krijgt soms een beleefde reactie en soms een arrogante reactie terug. Loop met hesje altijd links, je leeft veeel veiliger!!