Door: Miriam van Reijen

Hello chocolade; goodbye bietensap!

De wetenschap omtrent bietensap is ondertussen oud nieuws. Het, door velen gezien als niet al te smakelijk, rode sap van rode bieten wordt in het lichaam omgezet in stikstofmonoxide. En stikstofmonoxide verbetert de werking van hart- en bloedvaten. Maar wie rode bietensap echt niet krijgt weggespoeld is er goed nieuws. Cacao zou weleens dezelfde werking kunnen hebben. Hello chocolade; goodbye bietensap!

Soepele bloedvaten
Cacao, met name wanneer deze nog niet is verhit, bevat veel polyfenolen. Al langer was bekend dat de fenolen in cacao een gunstige uitwerking hebben op de bloeddruk. Onderzoek in Japan liet zien dat dit te maken heeft met het effect van met name de flavan 3-olen op stikstofmonoxide. Door inname van cacao stijgt de productie van stifstofmonoxide en hierdoor worden de bloedvaten soepeler en wijder.

In een Japanse dierstudie werd duidelijk hoe dit precies te werk gaat. De 32 ratten werden verdeeld in twee groepen, de helft kreeg dagelijks 4 ml/kg water toegediend, de andere groep water met daarin 10 mg/kg flavan 3-ol.

Effect na 15 minuten
Direct na inname van de flavan 3-ol nam de snelheid van de rode bloedcellen aanzienlijk toe. Aan het eind van het experiment bleek dat deze snelheid 1.7x hoger lag dan in de groep die alleen water kreeg toegediend. Ook nam het aantal capillairen (kleine bloedvaatjes) dat actief werd na inname van flavan 3-ol met een factor 1.25 (na 15 minuten) en 1.35 (na 20 minuten) toe. Zestig minuten na inname was de productie van stikstofmonoxide bijna verdubbeld en de concentratie nitraat en nitriet in het bloed (beide ook verhoogd na inname van bietensap) duidelijk verhoogd met een factor 1.7.

De werking
De onderzoekers testten ook de bloeddruk en hartslag van de ratten en kwamen tot een opmerkelijke bevinding. Direct na inname van de fenolen nam zowel de bloeddruk aanzienlijk toe (van 4 mmHg haar 7 mmHg) en steeg de hartslag (van 18 naar 25 slagen per minuut). Dit effect hield zo’n 40-60 minuten aan. Het idee is dat de fenolen in de cacao het effect van inspanning imiteren. Het lichaam reageert hierop door meer bloed rond te pompen. Met als effect dat de vaatwandcellen meer stikstofmonoxide gaan produceren, de vaten zich verwijden en er vervolgens weer een daling van de bloeddruk plaats kan vinden. Na 1 tot 2 uur is de bloeddruk en hartslag weer terug op het beginniveau. De inname van cacao is dus vooral geschikt 1 a 2 uur voor inspanning.

Voor de wedstrijd
Een dosis van 10 mg/kg betekent voor mensen een hoeveelheid van tussen de 500 tot 1000 gram flavan 3-ol. Daarvoor moet je een behoorlijke hoeveelheid chocolade eten. Melkchocolade bevat per 100 gram ongeveer 40 mg van de werkzame stof en 100 gram pure chocolade tussen de 93 en 793 mg, afhankelijk van de concentratie cacao. Chocolade met een hoger percentage cacao (bijvoorbeeld 80-85%) bevat de meeste flavan 3-ol. Witte chocolade hoef je voor de fenolen niet te eten, het bevat vrijwel geen flavan 3-ol. Geroosterde cacaobonen (meer dan ongeroosterde) bevatten al veel meer flavan 3-ol; ongeveer 1381 mg per 100 gram en cacaopoeder bevat ongeveer 316 mg per 100 gram. Neem je cacaopoeder of chocolade, dan kun je het beste kiezen voor onbehandelde (niet-gealkaliseerde) cacao. Het proces van alkaliseren maakt de chocolade minder bitter. Deze methode wordt Dutch processing genoemd, op het label staat dan vaak: gealkaliseerd. Chocolade van onder andere de merken Lindt (85%, niet die van 99%), Godiva (72%), Sweetriot (60, 70 of 80%) and Green & Blacks (70 en 85%), Vivani (72 en 85%) zijn niet-gealkaliseerd.

Bronnen:
Ingawa K et al 2014. Alteration of the systemic and microcirculation by a single oral dose of flavan 3-ols. PloS One 16:9:4

Skinner M et al. 2013 Bioactives in Fruit: Health benefits and functional foods. P368-370

USDA database for the proanthocyanidin content of selected foods. August 2004: www.ars.usda.gov/SP2UserFiles/Place?12354500?Data/PA/PA.pdf

Beantwoord

Het is toegestaan de volgende HTML tags en attributes te gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  • Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? De ratten kregen flavan 3-ol opgelost in water. Waarom is dat (nog) niet op de markt voor atleten? Gat in de markt?

  • Verwarrende termen, ik kwam er als leek niet uit.

    Vroeg het even mijn sportmedische guru en die verweees me simpelweg naar groene thee extract.
    Dat is tot 60% zuiver te krijgen.
    “60% EGCG is dus op z’n minst 60% Flavan 3-ol”

    Langdurig gebruik van groene thee extract bevordert inderdaad sportprestaties.

    En zoals hij toevoegt : “Maar dat geldt bijna voor elk plantenproduct…”

    Blijkbaar is Flavan 3-ol weliswaar werkzaam maar geen echt wondermiddel. Net als gewoon bietensap.
    Over die laatste later meer, de opvolger is er al heb ik begrepen, en die is beter en veelzijdiger.

  • Leuk artikel. Ik vraag me alleen af waarom je moet kiezen voor niet-gealkaliseerde cacao. Als alkaliseren de chocolade minder bitter maakt, dan is dat toch beter te eten? Of zit er dan ook minder flavan 3-ol in?

  • “Een dosis van 10 mg/kg betekent voor mensen een hoeveelheid van tussen de 500 tot 1000 gram flavan 3-ol.”
    1 gram is 1000mg, dus lijkt of eruit is gegaan van een gewicht van persoon van 50000 kg en 100000 kg. Volgens mij een foute bij omzetten mg en gram.